"Azərsun”, “Veysəloğlu” kimi monopolist şirkətlər qiymətləri hər gün artırırlar - Bəs bu duruma hökümət niyə səssiz qalır?..
10-03-2021, 14:19
222

"Azərsun”, “Veysəloğlu” kimi monopolist şirkətlər qiymətləri hər gün artırırlar - Bəs bu duruma hökümət niyə səssiz qalır?..

Yanacağın qiymətininin artmasından sonra istehlak bazarında qiymətlərin bu qədər artması üçün iqtisadi əsaslar varmı və yaxud da hesab etmək olarmı ki, istehsalçı şirkətlər yanacağın qiymətini əsas gətirərək süni yolla qiymət artımı məşğul olurlar?..
İqtisadçı-ekspert: ““Azərsun”, “Veysəloğlu” kimi şirkətlər də bazarda nəyinki 30 faiz, hətta yarısından çox, bəzi hallarda 70-80 faiz paya nəzarət edirlər”.

“Qiymət artımında ilk növbədə obyektiv və subyektiv səbəblər araşdırılmalıdır. Dizel yanacağının qiymətinin 34 faiz qalxması mal və xidmətlərin qiymətinin bahalaşmasına səbəb olmalı idi”.

Bu sözləri iqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli “Azərsun”, “Veysəloğlu” kimi qida bazarında monopolist mövqeyə sahib olan istehsalçı şirkətlərin bazara çıxardıqları malların qiymətlərini hır gün qaldırmasının səbəblərini PİA.az-a şərh edərkən qeyd edib.

“Azərsun”, “Veysəloğlu” kimi qida bazarında monopolist mövqeyə sahib olan istehsalçı şirkətlər bazara çıxardıqları malların qiymətlərini demək olar ki, hər gün qaldırırlar. Qeyd edək ki, son bir ayda qida sektorunda qiymətlər 20-30% arasında qalxıb və bu artım hələ də davam etməkdədir

Bəs yanacağın qiymətininin artmasından sonra istehlak bazarında qiymətlərin bu qədər artması üçün iqtisadi əsaslar varmı və yaxud da, hesab etmək olarmı ki, istehsalçı şirkətlər yanacağın qiymətini əsas gətirərək süni yolla qiymət artımı məşğul olurlar?

Xatırladaq ki, hər iki halda məsuliyyəti daşıyır. Çünki, əgər yanacağın qiymətinin artımı bu qədər iqtisadi və sosial təsirlər yaradacaqdısa, ölkədə inflasiyanın artmasına təkan verəcəkdisə, o zaman hökümətin bu addımı nəyə xidmət edir və yanacağın qiymətinin artması hansı qaçılmaz zərurətdən ortaya çıxdı? Yox, əgər yanacağın qaldırılması bu qədər iqtisadi və sosial təsirlər yaratmayıbsa və qiymətlər süni şəkildə artırılırsa, o zaman İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Antiinhisar Xidməti niyə ölkə iqtisadiyyatı üçün təhlükə yaradan, inflyasiyaya yol bu xoşa gəlməz vəziyyətə qarşı niyə heç bir tədbir görmür?

Qiymət artımına səbəb olan məsələləri PİA.az-ın əməkdaşı İqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli ilə müzakirə edib.

Natiq Cəfərli: “Hökümət dizelin qiymətini qaldıranda anlamalı idi ki, bu mal və xidmətlərin qiymətinə təsirsiz ötüşməyəcək”.

Azərbaycan qanunlarına görə bazar iştirakçılarının tənzimlənməsinin baş verməli olduğunu vurğulayan ekspert bildirib ki, yəni hər hansı bir şirkət bazarda ən azı 30 faiz və yaxud çox paya sahibdirsə, onlar avtomatik olaraq antiinhisar qanunlarının tələblərinə uyğun tənzimlənmə mexanizminə daxil olmalıdırlar. Amma Azərbaycanda bu qaydalar işləmir:

“Qiymət artımında ilk növbədə obyektiv və subyektiv səbəblər araşdırılmalıdır. Dizel yanacağının qiymətinin 34 faiz qalxması mal və xidmətlərin qiymətinin bahalaşmasına səbəb olmalı idi. Nəticə etibarilə hökümət dizelin qiymətini qaldıranda anlamalı idi ki, bu mal və xidmətlərin qiymətinə təsirsiz ötüşməyəcək. Dizelin qiymətinin qalxmasının təsirsiz ötüşməsi mümkün də deyil.

Digər bir məsələ ondan ibarətdir ki, Azərbaycan qanunlarına görə bazar iştirakçılarının tənzimlənməsi baş verməlidir. Yəni hər hansı bir şirkət bazarda ən azı 30 faiz və yaxud çox paya sahibdirsə, onlar avtomatik olaraq antiinhisar qanunlarının tələblərinə uyğun tənzimlənmə mexanizminə daxil olmalıdırlar. Həmçinin də dövlət tərəfindən müəyyən nəzarət mexanizmi yaradılmalıdır.

Natiq Cəfərli: “Antiinhisar qanunvericiliyinə görə bazarın 1/3-dən daha yuxarısına nəzarət edən böyük şirkətlərin qiymət tənzimlənməsində dövlətin iştirakı vacib sayılır. Amma təəssüf ki, Azərbaycanda bu qaydalar işləmir”.

“Azərsun”, “Veysəloğlu” kimi şirkətlər də bazarda nəyinki 30 faiz, hətta yarısından çox, bəzi hallarda 70-80 faiz paya nəzarət edirlər, amma təəssüflə qeyd etməliyəm ki, dövlətin bu monopolist şirkətlərə nəzarət mexanizmi tətbiq olunmur. Bu da təbii olaraq baxara təsir edir və bazarda böyük həcmdə paya sahib olmaları bu şirkətlərin qiymətləri diqtə etməsinə də səbəb olur. Buna görə də burada obyektiv səbəb olaraq qiymət artımını anlamaq mümkündür. Yəni dünyada dizel və indeksin bahalaşması qiymət artımına səbəb olan məsələlərdir. Amma qiymətlərin qalxmaslnda subyektiv səbəblər də var. Azərbaycana xas xüsusiyyətlər, bazarda inhisarçılıq mövqeyində duran şirkətlərin diqtəsi də mütləq nəzərə alınaraq onlarla bağlı tənzimləyici addımların atılmasına ehtiyac var.

Antiinhisar qanunvericiliyinə görə bazarın 1/3-dən daha yuxarısına nəzarət edən böyük şirkətlərin qiymət tənzimlənməsində dövlətin iştirakı vacib sayılır. Amma təəssüf ki, Azərbaycanda bu qaydalar işləmir və bu da indiki vəziyyətin yaranmasına yol açır”.

Oxşar xəbərlər

"Azərsun”un yük maşını Ukraynada yenə yoxa çıxdı – 20 ton yağ oğurlandı
“Azərsun Holdinq”in qəzəb yaradan qiymət artımı: - Buna hüququ varmı?
“Azərsun” ölkədə süni bahalaşma dalğası yaradıb – Ekspert/Foto
Məzən olsun, Veysəloğlu – 1 ədəd narın qiyməti 1m 35 qəpik
"Veysəloğlu"nun şirniyyatı təhlükəlidir... - FOTOFAKT
Ərzaq və kənd təsərrüfatı məhsulları bahalaşacaq - Gözlənti
Marketlərdə kəskin bahalaşma: Qiymətlər nə qədər artdı?
Veysəloğlu Şirkətlər Qrupu və ona daxil olan şirkətlər “YAŞAT” Fonduna 1 milyon manat köçürdü
Azərbaycanda ərzağın qiyməti ilə bağlı son durum - Video
Abdolbari Goozal iqtisadi sabotajla məşğuldur - İTTİHAM
Gediş haqqı 50 faiz artırıldı
Bahalaşmanın arxasında məmurlar və deputatlar dayanır
Un bahalaşdı: Süni artım, yoxsa iqtisadi zərurət? - GƏLİŞMƏ
Maşın bazarında nə olacaq?  - “Çıxış yolu qalmır”
Əsassız qiymət artımına qarşı nəzarət gücləndirilir - Diqqət!
Bahalaşmada yeni dalğa: - Pandemiyanın qiymətlərə təsiri
Cənab İnam Kərimov bunu bilirmi? - Bütün örüş yerləri pambıq sahələrinə çevrilib...
Dövlət xidmətindən süni qiymət artımı ilə bağlı məsələyə REAKSİYA
“Azərsun Holdinq” Sumqayıtda uşaqlara qurdlu "yumurta şokolad" yedirir - FOTOLAR
Növbəti bahalaşma!Çörək bu qiymətə olacaq – SON DƏQİQƏ AÇIQLAMASI
“Azərsun” kanalizasiya suyu axıdılan göldən duz çıxardır – İTTİHAM
“Yeni bahalaşma dalğası gəlir” - NƏ BAŞ VERİR?
Dizel mühərrikli avtomobillərin qiyməti ucuzlaşdı
“Azərsun”dan Prezidentə sabotaj: bayramqabağı bahalaşma - FOTO
Azərbaycanda bahalaşmanı kim yaradır? – Gömrük Komitəsi buraxılmalıdır...
Ermənistanda ərzaq malları bahalaşdı
“Taksi qalmaqalı”nın SÜRPRİZ NƏTİCƏSİ: - Şirkətlər qiyməti niyə qaldırır?
Dövlət Gömrük Komitəsinə maraqlı sual: " Atam, soyğunçuluq nə vaxtdan ekoloji aksiya sayılır ki?"
Bu xidmətlərin də qiyməti bahalaşacaq - Açıqlama
Bakıya sərnişin daşıyan taksi sürücüləri gediş haqlarını artırdı - VİDEO