Ermənistanda iqtisadiyyat çökür
19-11-2020, 15:31
55

Ermənistanda iqtisadiyyat çökür

İstehlak Ermənistan iqtisadiyyatının əsas hərəkətverici qüvvəsidir. 2019-cu ildə ÜDM-in 7,6% artımına istehlakın töhfəsi 10,8%, bunun 9,3%-i özəl istehlak xərcləri olub. 2019-cu ildə ev təsərrüfatı istehlakı xərclərin 82,8%-ni təşkil edib. Ev təsərrüfatının son istehlak xərcləri aşağı məcmu kapital formalaşmasını və cari balansın xroniki kəsirini qismən kompensasiya edir.
İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzindən verilən məlumata görə, Ermənistanda iqtisadi aktivlik indeksi 2020-ci ilin avqust ayında keçən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 9,8% azalıb.
Oktyabr ayında BVF 2020-ci il üçün ÜDM-də 4,5% azalma proqnozlaşdırır. Proqnozlar ÜDM-nin xərc faktorlarının əksəriyyətinin azalmasını əks etdirir. BVF-yə görə, Ermənistanda CHQ (cari hesab qalığı) / ÜDM kəsirinin 2020-ci ildə -8.8 %-ə qədər artacağı gözlənilir. Son iqtisadi qeyri-müəyyənliklər, siyasi qeyri-sabitlik və hərbi əməliyyatlar Ermənistandakı birbaşa xarici investisiya fondlarını daha da azaldır. "Economic Intelligence Unit" (EIU) 2020-ci ildə məcmu kapital formalaşmasında ÜDM-ə nisbətən 6% azalma proqnozlaşdırır. Bununla birlikdə, əsasən hökumətin koronavirus stimul paketindən irəli gələn dövlət istehlak xərclərinin ÜDM-ə nisbətində 13,4% artması gözlənilir. Ermənistanda adambaşına düşən infeksiya səviyyəsinin olduqca yüksək olduğunu nəzərə alaraq səhiyyə xərcləri büdcəyə də böyük yük olur. Son hökumət büdcəsi müzakirələri əsasən fiscal genişlənməyə mənfir təsir göstərəcəyi gözlənilən hərbi xərclərin artmasına yönəldilib.
Beləliklə, digər xərc faktorları Ermənistan iqtisadiyyatının əsas hərəkətverici qüvvəsinin azalmasını kompensasiya edə bilməz. EIU-ya görə, 2020-ci ildə özəl istehlakın ÜDM-ə nisbətinin 8,2% azalacağı gözlənilir. Xidmətlərin 4,6% azalacağı proqnozlaşdırılır.
Ermənistandakı iqtisadi göstəricilər istehlakın azalmasını şərtləndirir. Pul köçürmələrində azalma, aşağı real əmək haqları, virusla əlaqəli məhdudiyyətlər, işsizlik, müəssisələrin dayandırılması, qeyri-müəyyənliklər və gözləntilərin pisləşməsi ev təsərrüfatı istehlakını azaldır. Davam edən hərbi əməliyyatlar və ölkənin maddi və əmək ehtiyatlarını müharibə üçün səfərbər etmək bu azalmanı sürətləndirib.
ÜDM-nin %11- i nisbətində olan pul köçürmələri Ermənistanda ÜDM artımının vacib və ən dayanıqlı amilidir və özəl istehlakı dəstəkləyir. Bu, iqtisadiyyatın xarici amillərdən yüksək dərəcədə asılılığını nümayiş etdirir.
Ev təsərrüfatlarının istehlak xərcləri və pul köçürmələri, ÜDM-dən %
Koronavirus pandemiyasından sonra baş verən xarici təsirlər nəticəsində 2020-ci ilin birinci yarısında pul köçürmələri əvvəlki ilin eyni dövrünə nisbətən% 9 azalıb. Rusiya pul köçürmələrinin əsas mənbəyi olduğundan, xarici valyuta axınları neft qiymətləri dinamikasında dəyişkənliyə məruz qalan Rusiya iqtisadiyyatının dinamikasından yüksək dərəcədə təsirlənir.
İşsizlik və artan yoxsulluq səviyyəsi ev təsərrüfatı istehlakının azalmasına səbəb olur. BVF Ermənistanda işsizlik səviyyələrini 2020-ci ildə % 22,3 və 2021-ci ildə % 21,1 proqnozlaşdırır. Ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə orta aylıq nominal əmək haqqı 2020-ci ilin avqust ayında % 2,6 azalıb. BMT-nin Davamlı İnkişaf Məqsədləri İndeksinə görə, Ermənistanda gündəlik gəliri 3,2 dollardan az olan insanların sayı 6,5% -dir.
Xüsusi istehlakın azalması müxtəlif göstəricilərdə özünü göstərir. 2020-ci ilin yanvar-avqust aylarında ilbəil idxal % 12,4 azalıb. Nəqliyyat vasitələrinin idxalı illər üzrə azalıb.
2020-ci ilin yanvar-avqust aylarında keçən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə ticarət dövriyyəsi 11,5% azalıb. Bu yanvar-iyul aylarına nisbətən 0,5 faiz çoxdur. Rəqəmsallaşma nəticəsində kağız pul dövriyyəsi cəmi 2,5% azalıb. Ev təsərrüfatı istehlakının qiymətləndirilməsi üçün də əhəmiyyətli bir göstərici olan xidmətlərin həcmi də 10,8% azalıb.
Mənzil bazarında tələb də azalmaqdadır. Yerevanda mənzil əməliyyatlarının sayı 2020-ci ilin ikinci rübündə illik 60% azalıb. Bununla birlikdə iyul ayında illik azalma % 12-ə qədər yüngülləşib və iyul ayında ipoteka krediti fondlarında aylıq 3% artım təmin edilib.
Ermənistanda sağlamlıq xərcləri, ümumi sağlamlıq xərclərinin 80%-i tutur və bu sahədə zirvədədir. Müqayisə olaraq, bu sahədə inkişaf etməkdə olan bazarlardakı xərclər 32%-dir.
İqtisadi böyümə göstəricisinin 2021-ci ildə bir qədər irəliləməsi gözlənilir, bununla birlikdə uzun müddət davam edən hərbi əməliyyatlar və artan koronavirus hadisələri ilə şərtlənir. Mövcud tendensiyalarla birlikdə, Ermənistanda ÜDM-in əsas amili - ev təsərrüfatı istehlakı müsbət gözləntiləri dəstəkləmir.

Oxşar xəbərlər

Ermənistan borc içində boğulur: Büdcə kəsirinə əlavə təzyiqlər daha da artır
Prezident soruşdu, nazir bankları tənqid etdi: "...ürəkaçan deyil"
Azərbaycanda meyvə-tərəvəz yeyənlərin sayı artıb
Azərbaycanda hansı məhsullar bahalaşıb? - Foto
"AccessBank" bağlanır?
«Günaybank» iflas həddinə yaxınlaşır - 4 QAT AZALMA
Ermənistanda 35 min nəfər ölüb – Maraqlı rəqəmlər
Gələn il büdcədən elmə ayrılan xərclər əsaslı şəkildə artırılacaq
Prezidentdən neftin ucuzlaşması ilə bağlı AÇIQLAMA
“SOCAR Polymer” ixracını 33 faiz artırıb
Ölkə əhalisi ticarət mərkəzlərində 27,6 milyard manat xərcləyib - Daha çox nəyə?
Azərbaycanda sərnişin və yük daşınması kəskin azalıb - RƏSMİ
Maliyyə Nazirliyi məlumat yaydı: Ərzaq və su təhlükəsizliyi gücləndirilir
Novruz Məmmədov nazirləri topladı
Azərbaycan əhalisi avqustda dərman və tibbi ləvazimatlara 56 mln. manatdan çox xərcləyib
Elmə ayrılan xərclər əsaslı şəkildə artırılacaq - Nazirlik
Adını dəyişmək də “Yelo Bank”a kömək etmədi – BÖYÜK ZƏRƏR İÇİNDƏDİR
"Pensiyalar artacaq" - Nazir
Dünya yeni düzəndə - Postpandemiya dünyası bizə nə vəd edir?
Bu il ümumi daxili məhsul istehsalı azalıb
Ötən ay Azərbaycana ən çox bu ölkələrdən qonaq gəlib
Bu il Azərbaycanda ÜDM 50 milyard manatı ötüb
Azərbaycan vətəndaşlarının Türkiyədə aldığı daşınmaz əmlakın sayı
Azərbaycanda problemli kreditlər artmaqda davam edir
Ermənistanda sabiq nazir müavini də daxil olmaqla, 12 nəfər həbs edildi
Bahalaşmada yeni dalğa: - Pandemiyanın qiymətlərə təsiri
Tanınmış aparıcıya nazirlikdə VƏZİFƏ VERİLDİ
Prezident İlham Əliyev: "Ölkəmizin uğurlu dayanıqlı iqtisadi inkişafı bundan sonra özəl sektor hesabına təmin edilməlidir"
“Bu gün bütün sahələrdə islahatların nəticələri vətəndaşlar tərəfindən də yüksək qiymətləndirilir”
“Səfirliklər ləğv edilsin, hərbi xərclər artırılsın" - 2021-ci ilin büdcəsi nəyə xərclənəcək?