9 Mayda Azərbaycanın payı: Faşizm necə davam edir? - TƏHLİL
9-05-2020, 19:00
263

9 Mayda Azərbaycanın payı: Faşizm necə davam edir? - TƏHLİL

9 May nasist Almaniyası üzərində qələbənin ildönümüdür. Pandemiya olmasaydı, bu gün Moskvada Qızıl Meydanda böyük parad və təntənəli mərasim keçiriləcəkdi.
Nasist Almaniyasına qarşı qələbə yalnız bir dövləti, bir xalqı deyil, dünyanın əksər ölkələrini, o cümlədən, Böyük Britaniya, Fransa, ABŞ-ı birləşmişdi. Bu cəbhədə Azərbaycan xalqı da təmsil olunub.
Almaniyanın paytaxtı Berlinə hücum 1945-ci il aprelin 16-da Sovet ordusu tərəfindən başladılıb. Berlini şərqdən və cənub-şərqdən mühasirəyə alan bir milyondan çox sovet hərbi qüvvələrinə ümumi komandanlığı marşal Jukov edirdi. Bu, dünya hərb tarixinin ən böyük hücum ordusu hesab olunur.
Hitler Berlini tərk etməkdən imtina edir və aprelin 20-də 56 yaşında son dəfə əsgərlər qarşısına çıxır, Berlinin müdafiəçilərinə medallar paylayır. Üç gün sonra isə Berlin sovet orduları tərəfindən mühasirəyə alınır.
Bir həftə sonra – aprelin 30-da Hitler, rəsmi məlumata əsasən, intihar edir. Berlin mayın 2-də təslim olur. Ümumilikdə hərbi əməliyyatlar Almaniyanın digər bölgələrində mayın 8-dək davam edir. Mayın 9-da isə alman ordusu komandanlığı təslim aktını imzalayır.
Berlinin alınmasında ön sırada azərbaycanlılardan təşkil olunmuş 416-cı Taqanroq diviziyası iştirak edib. Ümumilikdə 128 Azərbaycan vətəndaşı (42-si milliyyətcə azərbaycanlı) Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülüb.
Müharibənin qələbə ilə başa çatmasında yalnız cəbhədəki azərbaycanlılar deyil, eyni zamanda, arxa cəbhədəki xalq da böyük əmək sərf edib, qəhrəmanlıq göstərib.
Sovet ordusunun yanacaq təminatının 70 faizdən çoxunu Azərbaycan nefti təmin edib. Həmin vaxt Bakı dünyanın azsaylı neft mərkəzlərindən biri idi. Təsadüfi deyil ki, Bakını məhz neftə görə ilk dəfə müttəfiq dövlətləri bombalamaq, daha sonra isə nasist Almaniyası ələ keçirmək planı hazırlamışdı. 
Hansı tərəfdən baxsan, bu müharibədə Azərbaycanın rolu danılmazdır. Bu barədə Sovet ordu komandanlarından Jukov, Rokossovski və digərlərinin məktubları, yazıları mövcuddur. Baxmayaraq ki, bu rolu inkar etmək istəyən, azaltmağa çalışanlar olub və hələ də var.
İkinci Dünya Müharibəsi ilə bağlı mübahisəli mövzulardan biri də faşizmə münasibətdir. Zaman keçdikcə, xüsusən də SSRİ-nin dağılmasından sonra faşizmə münasibət Stalin repressiyaları ilə müqayisə olunmağa və bir çox hallarda Stalin hakimiyyətinin daha qəddar (azərbaycanlılara qarşı) olması arqumenti gətirilir, ya da ən pis halda bu müharibə iki qəddar dövlət arasında müharibə kimi təqdim olunur və burada azərbaycanlıların, sadəcə, məcburi iştirakı olması fikri qabardılır.
Əlbəttə, müharibə və qələbə bizə işğalı və repressiyaları unutdura bilməz. Ancaq tarix tarixdir. Faşizmi müdafiə edən fikirlərin tirajlanması bir çox aspektdən zərərli və yanlışdır.
Birincisi, nasizm insanlıq üçün təhlükəli bir ideologiyadır. İnsanlara qarşı irqi ayrı-seçkiliyi dövlət siyasəti elan edən, digər xalqları kölə olaraq görən bir düşüncənin təbliği və müdafiəsi mütərəqqi xalq üçün yolverilməzdir. Bütün mütərəqqi dünya nasizmə qarşı birləşib və bu cəbhədə Azərbaycan da iştirak edib.
İkinci mühüm məqam sırf Azərbaycanla bağlıdır. Nasist Almaniyasının Azərbaycanla bağlı planı konkret olaraq işğal və kölələşdirmə olub. Hitler komandasının hazırladığı “Şərq” planı Azərbaycanı müstəmləkə kimi görürdü. Bu, tarixi sənədlərlə sübuta yetirilib. Bu planda, ümumiyyətlə, Azərbaycana müstəqilliyin verilməsi yer almayıb. Nasistlərin guya azərbaycanlılara hörmət etməsi, müstəqillik verəcəyi ilə bağlı yalanlar çoxdan təkzib olunub.
Bunun əksinə, faşizmin müdafiəsi Azərbaycan xalqının əldə etdiyi uğurların tarixi mirasından imtina etməsi, böyük savaş və mübarizə təcrübəsinin unudulması mənasına gələ bilər.
Unutmaq olmaz ki, Azərbaycan xalqı İkinci Dünya Müharibəsindən çox sonra ədalətsiz müharibəyə və amansız soyqırımına məruz qalıb. Bu cinayətləri törədənlər isə indi faşizmi müdafiə edən Ermənistan olub.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev bir neçə dəfə bu məsələyə toxunub, faşizmi və faşist canilərini qəhrəmanlaşdırmaq cəhdlərini pisləyib. Bəzi ölkələrdə faşizmin qəhrəmanlaşdırılması prosesinin qəbuledilməz olduğunu bildirib.
Buna misal olaraq Ermənistanda faşist canilərinin qəhrəmanlaşdırıldığını, konkret olaraq bir neçə il əvvəl Ermənistanda faşist cəllad və cani, Njde ləqəbi ilə məşhur olan Qaregin Ter-Arutyunyana altı metr hündürlüyündə heykəl qoyulduğunu bildirib. Məhz Azərbaycan tərəfinin rəsmi tribunalardan səsləndirdiyi bəyanatlardan sonra Rusiyada Njdenin lövhəsi sökülüb.
Xocalıda dinc əhaliyə qarşı soyqırımı törədən şəxslərin dövlət rəhbərliyinə yüksəldiyi Ermənistanda faşist cəlladına abidə qoyulması bir-birini tamamlayan detallardır. Ermənilər üçün bütün dəyərlərdən üstün olan etnik amil, yəni ermənilikdir. Bu mənada, faşizm də eyni görüşə sahibdir.
Bizim üçün isə 9 May mütərəqqi bəşəriyyətlə eyni cəbhədə ağır şərtlərlə də olsa, qazanılmış qələbədir. Bu təntənəli tarixdən imtina etməyə, onu kiçik görməyə haqqımız yoxdur. Ən azı bu savaşda vuruşub qəhrəmanlıq göstərən həmvətənlərimizin xatirinə.

Oxşar xəbərlər

"Bugünkü Ermənistan da məhz Hitler Almaniyasının yolunu gedir"
“Azərbaycan nefti olmadan Böyük Vətən Müharibəsində SSRİ-nin qələbəsi mümkün olmazdı”
Bahar Muradova: "Ermənistan rəhbərliyi Njdeyə heykəl qoymaqla dövlət siyasətlərinin faşizm ideologiyasına söykəndiyini birmənalı şəkildə ortaya qoyur"
“Azərbaycan Ordusu 21-ci əsrin ordusudur”
Aygün Kazımodan Qələbə günü paylaşımı - FOTO
15 sentyabrda doğuldu, atasını erkən yaşlarında itirdi, yeni doğulan körpəsinin üzünü görmədi...
Sovet İttifaqı Azərbaycanın haqqını necə yeyirdi? – STATİSTİKA
Lukaşenko koronavirusa meydan oxumaqda davam edir - Hamını Qələbə paradına dəvət etdi
"Onlar faşizm ideologiyasını bu gün təbliğ edirlər, faşizmə xidmət edən adamların heykəlini qoyurlar"
İcma Kəlbəcərin işğalının 27-ci ildönümü ilə bağlı bəyanat yaydı
İlham Əliyevdən Rəcəb Tayyib Ərdoğana MƏKTUB
Lukaşenko məktəblərdə tədris prosesinin bərpa olunmasını təklif edib
Əliyev Paşinyanı darmadağın etdi: Nikol yalana əl atdı
Öz siyasətçilərini öldürən, zəhərləyən dövlət böyük ola bilməz
Hərbi bazaya HÜCUM: 7 ölü, 25 yaralı
Mixail Qusman: “Bu, Heydər Əliyevin tarixi addımı idi” – MÜSAHİBƏ
Hərbi xidmətə çağırış müddəti uzadıldı - SƏRƏNCAM
Azərbaycan Naxçıvanda yüksək dəqiqlikli yeni raket sistemləri yerləşdirib - DÜŞMƏNİ GÜDƏN “PƏLƏNG”
Erməni hakerlər Qırğızıstan KİV-nə hücum edib
Kamal Abdulla təqaüd proqramını müzakirə etdi
Nigeriyada silahlı hücum: 60-dan çox ölü var
“Virtual məktəb” layihəsi tədris bərpa olunduqdan sonra da davam etdiriləcək - Təhsil Nazirliyi
İranla müharibə üçün 120 min ABŞ əsgəri, B-52 bombardmançıları və... - QORXUNC SSENARİ REALLAŞIR
Azərbaycan Türkiyə ilə hərbi təlimləri dayandırmamalıdır - TƏHLİL
Qorbaçovun bu faciəvi səhvi dünya düzənini dəyişdi
Azərbaycan Ordusunun aprel qələbəsindən 4 il ötür
Bakının işğaldan azad edilməsindən 102 il ötür
Koronavirusla bağlı ilk dəfə olaraq pozitiv statistika qeydə alınıb
“Putin qorxur ki, Lukaşenkonun devrilməsi...”
AVRO-2024-ün püşk tarixi və yeri müəyyənləşdi